Reprise fra i går :)

.... Reint skærre væra...

Reint skærre væra, sa kjærringa, hu softe søpla unner senga
Fra boken «Rakste og skrabbslått» til Olaug Julseth Stokstad
Av Kåre Bogstad

  • I gamle daar kællte vi det for strusse. Så vart romme brukt tel å brygge øl ti, og mange bynte å kælle romme for bryggerhuse. Det låg for det meste i drengestubygningen, men det var itte støtt. Strusse var et vikti rom som vart mye brukt før i tia. Dom gjorde mye arbe der.
  • Ofte låg bakaråmmen i strusse. Den låg attme mura Her gikk gåpipa rett opp. Hu hette gåpipe for det at hu var så rom at feiarn kunne klatre opp igjønnom pipa innvortes.
  • I mura var det oppheng tel ei stor gryte. Den hång ti et jønn me fleire hakk ti. Hå detta jønne vart kællt er’e fleire meninger om. En sier tjora, en aan skoloa og andre sier jåne. I detta jønne kunne dom heise gryta opp og ner så a vart hengenes passe høgt opp frå varmen og gløne. Det sto au et brannjønn i mura. Ei trekante ramme ta jønn me et bein i hårt hjørne. Den sto der tel å setta gryter og kaffikjeln på. Oppå to eller tre brannjønn la dom takka.
  • Her i mura vart det kokt ællt ifrå kleer te grismat. Gryta i mura vart sea bytte ut me ei bryggepanne me veafyring under.

 

  • Vatne kom frå garsbrynner i 1920-30 åra. Ofte var’e to brynner bortover, en te dyra og en reinvassbrynn. Mange stann var det grøvi stokkbrynner tel reinvatn. Dei var det en lem over. Ei bytte vart hesst ner, enten me ei stång eller me et tau som var feste tel en rundkavle me ei veiv på. Da kunne dom sveive opp vassbytta. På noon steller adde dom lagt inn vatn i rør og hadde håndpumpe. Låg brynn høgt nok, vart det nattuli trøkk og dom gredde seg utta pumpe. Da satt det er spe messingkran i æin ta røre. Denna vart pusse og gnudd samtidi som dom fôr over dørahava. Dørahavagulle pynte opp i gråheta. Men – mange bar nok vatne nn i byttevis. Det var ofte det sto ei vasstynne inne på kjøkne. Utslagsvask var det heller itte så vanli å ha på denna tia, så vatne måtte bæras ut att au. Et par sinkbytter sto på gølve attme reinvassbytta. I skulibytta var det slin matrester. I den andre slo dom vatten me såpe eller møkk ti. Hår gong det var fullt i bytta vart matresta børin ut te dyra. Den andre vart slin ut over blomma eller bak sørrinhekken. Så livne både ringblomme, stemor og reseda og blomstre te fryd og glee. Rekti så pent var’e itte om vintarn når snøøn måtte ta imot, men vatne gikk inn i et nattuli kressløp og ællt rense seg ta seg sjøl.

 

Da det viste seg at teksten i går ble litt liten  - har jeg blåst opp gårsdagens tekst her.

God fornøyelse :)

 Del denne siden på Facebook:

 Send meg artikler pr epost:

Registrer epostadresse